Türkiye Şehit Haritası

Veri ve yöntem

Kaynak

Kayıtlar, Millî Savunma Bakanlığı’nın MSB Şehit Bilgi Kapısı sitesinden 25 Ekim 2026’da il il indirildi. Kapsam 1853–1930 dönemidir: Kırım Savaşı’ndan Kurtuluş Savaşı’na. Toplam … kayıt var.

Şehitlerin adları, baba adları ve lakapları, MSB Şehit Bilgi Kapısı’nda herkesin erişimine açık olan kayıtlardan alındı ve arşivde yazıldığı gibi gösterilir; sitede yalnızca baş harfleri büyük yazılır. Adlar il sayfalarının “Şehitler” bölümünde ve Şehit ara sayfasında yer alır.

Yöntem notları

  • Tarihler. Rumi tarihler miladiye çevrildi. Arşivde 1333 ve öncesi için rakamla yazılan ay, mali yıl içindeki sıradır: 01 Mart, 02 Nisan … 10 Kânunuevvel, 11 Kânunusani, 12 Şubat. Mart–Kânunuevvel aylarında yıla 584, Kânunusani ve Şubat’ta 585 eklendi. 1 Mart 1333 (1 Mart 1917) öncesindeki Rumi tarihler Jülyen takvimine göredir: güne 28 Şubat 1315 (12 Mart 1900) dahil 12 gün, sonrasında 13 gün eklendi. 1 Mart 1333’ten itibaren gün ve ay miladi takvimle aynıdır; yılın Ocak’ta başladığı 1334’ten (1918) itibaren rakamla yazılan ay takvim ayıdır ve yalnızca yıl değişir. Arşivdeki bazı tarihler Amerikan usulüyle önce ay yazılarak girilmiştir (9/25/16 gibi) ve bu şekilde okundu. Günü o ayda bulunmayan tarihlerin (30 Şubat gibi) yalnızca yılı alındı. 1930’dan sonraki bir yıl yazan tarihler kapsam dışında kaldığı için tarihsiz sayıldı.
  • Ayıklanan kayıtlar. Sitenin dışa aktarımı il adını “içinde geçiyor” diye aradığı için başka bir il adı içeren 6 kayıt (DİVANİYE, NİĞBOLU vb.) il kayıtlarından ayıklandı. Bu kayıtların memleketi 81 ilin dışındadır; aşağıdaki “Bugünkü sınırlar dışındaki memleketler” bölümüne, o yerlerin dışa aktarımları eklendikçe girer.
  • İlçesi yazılı olmayan kayıtlar. … kayıtta (…) ilçe yazmıyor. Bu kayıtlar il toplamında sayılır ama haritada hiçbir ilçeye yerleştirilmez.
  • Büyükşehir “Merkez” kayıtları. … kayıtta ilçe olarak yalnızca “Merkez” yazıyor. Bu iller bugün büyükşehir olduğu ve eski merkez birden çok ilçeye bölündüğü için bu kayıtlar bir ilçeye yerleştirilemedi; il toplamında sayılır. Merkez ilçesi tek olan illerde “Merkez” o ilçeye (Sinop Merkez gibi) yerleştirildi.
  • İlçe adı eşleştirmesi. Arşivdeki eski ya da farklı yazılan ilçe adları bugünkü adlara bağlandı; ör. EYÜP → Eyüpsultan, ONDOKUZMAYIS → 19 Mayıs (toplam 10 düzeltme). Adı yine de eşleşmeyen … kayıt il toplamında sayılır.
  • Iğdır. Iğdır 1992’ye kadar Kars’a bağlıydı; arşivde ayrı bir Iğdır kaydı yok. Haritada taralı ve “kayıt yok” olarak gösterilir; sıfır kayıtla karıştırılmamalıdır.
  • Adlar ve arama. Adlar arşivdeki yazımla verilir; aynı ad farklı biçimlerde geçebilir (NURETTİN / NUREDDİN gibi). Aramada büyük/küçük harf ve Türkçe harf farkları (İ/I/ı, ş/s, ğ/g, ü/u, ö/o, ç/c) gözetilmez; kelime sonundaki d/t ve b/p farkı ile -eddin/-ettin farkı da gözetilmez (Mehmed ile Mehmet, Receb ile Recep, Nureddin ile Nurettin aynı sonucu verir). Rumi şehadet tarihleri arşivdeki biçimiyle, yanında miladi karşılığıyla gösterilir.
  • Renkler. Dağılım çok çarpık olduğundan kayıt sayıları en fazla 6 sınıfa, sınıf sınırları eşsiz değerler üzerinden hesaplanan dilimlere göre ayrıldı.

Bugünkü sınırlar dışındaki memleketler

Memleketi (MSB kaydındaki il) bugünkü 81 ilden biri olmayan şehitler: Rumeli’den, Kafkasya’dan, Suriye, Filistin, Irak ve Arabistan’dan, Kuzey Afrika’dan Osmanlı topraklarının her yanından. Bu kayıtlar MSB Şehit Bilgi Kapısı’ndan 26 Ekim 2026’da yer, cephe ve harp araması olarak dışa aktarıldı; sitede zaten bulunan kayıtlar ve memleketi yazılmamış kayıtlar atlandı. Şu an 1.476 kayıt, 117 memleket ve 10 bölge var. Bütün cephelerin dışa aktarımları henüz eklenmediği için bu bölüm eksiktir ve eklendikçe büyür.

  • Yerler. MSB’nin memleket listesinde 81 il dışında kalan her ad bir yere bağlandı: Osmanlı dönemindeki yeri ve bugün hangi ülkede olduğuyla. Aynı yerin farklı yazımları birleştirildi (PİRLEPE ve PİREPOL, ŞAM-I ŞERİF ve ŞAMIŞERİF gibi). Bugün Türkiye’de olup il adı farklı yazılmış yerler (Antakya, Lazistan) ile yeri kesin belirlenemeyen adlar (Trablusşam mı Trablusgarp mı olduğu yazılmayan “Trablus” gibi) ayrı gösterilir.
  • Haritada. Bu kayıtlar il renklerine, il tablosuna ve Türkiye toplamına katılmaz. Haritanın üstündeki ve altındaki işaretler bölgelerini gerçek yönleriyle (haritanın ortasından bölgeye doğru) ve seçili harpteki kayıt sayısıyla gösterir; her memleketin şehitleri kendi sayfasındadır. Aramada bu kayıtlar da bulunur.
  • Tarih ve alanlar. Tarihler yukarıdaki kurallarla çevrildi. İlçe, o yerin arşivdeki ilçesidir; bugünkü bir ilçeye yerleştirilmez.

Ham veri

  • sayilar.csv — il, ilçe, durum, harp, yıl ve kayıt sayısı
  • cepheler.csv — il, ilçe, durum, cephe ve kayıt sayısı
  • geometry.json — il ve ilçe sınırları (SVG path)
  • /data/kayitlar/ — il başına şehit kayıtları; /data/kayitlar/57.json gibi il dosyaları (plaka koduyla, 01–81): ad, baba adı, lakap, doğum, ilçe, köy, sınıf, rütbe, harp, cephe, şehadet tarihi ve yeri, birlik bilgileri
  • arama.json — tüm Türkiye için arama dizini (kayıt no, ad, baba adı, lakap, il, ilçe, yıl)
  • /data/sinir-disi/ — memleketi bugünkü 81 ilin dışında kalan kayıtlar, aynı biçimlerde: sayilar.csv, cepheler.csv, arama.json ve /data/sinir-disi/selanik.json gibi memleket dosyaları (adresleri memleket sayfalarıyla aynı kodla)